Tài liệu giới thiệu văn hoá thường nói về lịch sử, ẩm thực, lễ hội. Những thứ đó thú vị và gần như không phải nguồn khó khăn của người mới đến. Cái gây khó là những quy tắc ngầm trong sinh hoạt và làm việc — thứ không ai viết ra vì với người bản địa nó hiển nhiên.
Bốn khác biệt hay gây hiểu lầm
1. Quan hệ đi trước công việc. Ở nhiều nền văn hoá vùng này, người ta xây quan hệ trước rồi mới bàn việc. Vào thẳng vấn đề trong cuộc gặp đầu bị coi là vội và thiếu tôn trọng.
Hệ quả thực tế: cuộc gặp làm ăn đầu tiên thường không ra quyết định, và điều đó không có nghĩa là thất bại. Người quen nhịp phương Tây dễ hiểu nhầm là đối tác không nghiêm túc.
2. Cách nói "không". Việc từ chối thẳng có thể bị xem là làm mất mặt, nên câu trả lời thường mềm — "để xem", "có thể", "sẽ liên hệ lại". Người mới nghe thành lời hứa.
Cách xử lý: hỏi lại bằng câu cụ thể có mốc thời gian — "đến thứ Sáu anh cho biết được không" — thay vì hỏi có hay không.
3. Hiếu khách là nghĩa vụ xã hội. Mời trà, mời ăn, mời đến nhà là chuẩn mực chứ không phải khách sáo. Từ chối thẳng có thể làm phật lòng; nếu không tiện thì nên từ chối kèm lý do và đề nghị dịp khác.
4. Thời gian co giãn hơn. Hẹn giờ có biên độ, và cuộc gặp có thể kéo dài hơn dự kiến. Với việc hành chính thì nên tính dư thời gian thay vì xếp lịch sát nhau.
Điều nên tránh
- Bàn chính trị và lịch sử nhạy cảm khi mới quen — nghe thì hỏi và lắng nghe, đừng đưa ra kết luận
- So sánh bất lợi với nơi mình đến — "ở Việt Nam thì…" nói ra thành chê
- Chụp ảnh người khác mà không hỏi, nhất là phụ nữ và trẻ em
- Mặc không phù hợp khi vào cơ sở tôn giáo — nên tìm hiểu trước, quy tắc khác nhau giữa các nơi
Điều thứ hai là thứ người Việt hay mắc mà không biết. So sánh nghe như nhận xét khách quan với người nói, nhưng nghe như đánh giá với người nghe — và nó đóng lại những cuộc trò chuyện lẽ ra đã mở.
Điều nên làm
- Chào hỏi đầy đủ trước khi vào việc — vài câu, nhưng không bỏ
- Nhận lời mời khi có thể; đây là kênh vào cộng đồng nhanh nhất
- Hỏi về gia đình — câu hỏi lịch sự và được đón nhận
- Học vài câu tiếng bản địa — hiệu quả vượt xa công sức bỏ ra
- Kiên nhẫn với thủ tục — sốt ruột không làm nhanh hơn và làm quan hệ xấu đi
Với gia đình có con
- Trẻ con thường hoà nhập nhanh hơn cha mẹ — đó là điều tốt và cũng tạo khoảng cách trong nhà
- Nên giữ tiếng Việt ở nhà một cách có ý thức, nếu không nó mất nhanh hơn ta tưởng
- Trường học là kênh hoà nhập của cả gia đình, không chỉ của con
- Nên nói trước với con rằng giai đoạn đầu sẽ khó và điều đó bình thường
Điểm thứ hai đáng làm sớm: giữ được tiếng Việt cho con là việc phải chủ động, và bắt đầu muộn thì khó hơn nhiều so với duy trì từ đầu.
Cần tư vấn lộ trình phù hợp?
Đội ngũ Viking Global Group đồng hành cùng bạn từ hồ sơ đến khi an cư. Gọi hotline +849.219.219.88 hoặc email [email protected] để được tư vấn miễn phí.
Bài viết liên quan
- Du học Thổ Nhĩ Kỳ gắn lộ trình định cư
- Khảo sát Thổ Nhĩ Kỳ trước khi quyết định định cư
- Văn hóa & Con người
Câu hỏi thường gặp
Văn hoá Thổ Nhĩ Kỳ được hình thành từ đâu?
Văn hoá Thổ Nhĩ Kỳ pha trộn truyền thống Anatolia, di sản Ottoman, phong tục Hồi giáo và ảnh hưởng thế tục hiện đại, với sự đa dạng giữa các vùng. Lòng hiếu khách, gắn bó gia đình, kính trọng người lớn tuổi, và bữa ăn chung là giá trị cốt lõi.
Tôn giáo có vai trò thế nào ở Thổ Nhĩ Kỳ?
Đa số người dân theo Hồi giáo, mức độ thực hành khác nhau từ sùng đạo tới lối sống thế tục. Thánh đường có mặt khắp nơi, tiếng gọi cầu nguyện vang hằng ngày. Khi vào thánh đường cần ăn mặc kín đáo, tôn trọng giờ cầu nguyện.
Người Việt thấy điểm gì gần gũi trong văn hoá Thổ Nhĩ Kỳ?
Người Thổ Nhĩ Kỳ coi trọng gia đình, kính trọng người già, khách đến nhà được mời trà, đồ ăn nhiệt tình. Chợ phiên, mặc cả, bữa cơm đông người cũng khá gần với thói quen của người Việt.
Chủ đề nào cần thận trọng khi nói chuyện với người Thổ Nhĩ Kỳ?
Chính trị, bản sắc dân tộc, lịch sử và xung đột khu vực là chủ đề nhạy cảm. Người Việt nên lắng nghe, tránh chỉ trích biểu tượng quốc gia, và hiểu rằng xã hội Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều quan điểm khác nhau.
Làm sao tìm hiểu phong tục Thổ Nhĩ Kỳ nhanh?
Nhận lời mời uống trà, tham gia sự kiện cộng đồng, học vài câu tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, quan sát nếp sinh hoạt của hàng xóm. Hỏi han lịch sự thường được người Thổ Nhĩ Kỳ đón nhận vui vẻ.
Thông tin mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo chính sách mới nhất của cơ quan chức năng. Vui lòng liên hệ để cập nhật quy định hiện hành.
